Fit ve İnç Hesaplayıcı

Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere birçok ülkede inşaat, mimarlık ve günlük yaşamda fit (feet) ve inçten oluşan emperyal ölçü sistemi yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak, kesirler ve karışık sayılarla çalışmak, emperyal ölçü birimleriyle işlem yaparken süreci oldukça zorlaştırabilir. İşte tam bu noktada, gelişmiş fit ve inç hesaplayıcı aracımız imdadınıza yetişiyor.

Fit Hesaplayıcı, fit ve inç cinsinden ifade edilen ölçümler üzerinde verimli bir şekilde matematiksel işlemler gerçekleştirmenizi sağlayan pratik bir çevrimiçi araçtır. Tam sayılar, kesirler ve karışık sayılarla kusursuz bir şekilde çalışır. Bu online fit ve inç hesaplama aracı ile emperyal birimlerdeki değerleri kolayca toplayabilir, çıkarabilir, çarpabilir ve bölebilirsiniz.

Bir fit hesaplama aracı kullanmak, emperyal ölçümlerle çalışırken size büyük ölçüde zaman ve efor kazandırır. Zaman alan ve hata yapma riski yüksek olan manuel hesaplama ihtiyacını ortadan kaldırır. Güvenilir bir fit ve inç hesaplayıcı ile elde ettiğiniz sonuçların doğruluğundan emin olabilir; böylece inşaat, mimarlık, marangozluk ve diğer alanlarda maliyetli hataların önüne geçebilirsiniz.

Manuel Emperyal Birim Hesaplamaları

Elbette, bu gelişmiş ölçüm hesaplayıcısı sayıları saniyeler içinde işleyerek size en doğru sonucu verir. Ancak süreç üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmak ve matematiğin mantığını kavramak istiyorsanız, emperyal birimlerle manuel işlemler de gerçekleştirebilirsiniz.

Metrik sistemin aksine, emperyal birimler ondalık tabanlı bir sistem kullanmaz ve bu durum hesaplamaları biraz karmaşık hale getirebilir. Emperyal birimleri toplamak ve çıkarmak için her birimin dönüştürme faktörünü bilmek hayati önem taşır. Örneğin, fit ve inç işlemleri yaparken, 1 fitin 12 inçe eşit olduğunu her zaman aklımızda bulundurmalıyız.

Dönüştürme yöntemi

Yaygın yöntemlerden biri, işlem yapmadan önce tüm değerleri tek bir ölçü birimine (sadece fite veya sadece inçe) dönüştürmeyi ve hesaplamayı bu birim üzerinden yapmayı içerir. Ardından, ihtiyaç duyarsanız, çıkan sonucu tekrar diğer forma dönüştürebilirsiniz.

Fit ve İnç Ekleme

Manuel olarak fit ve inç toplamak başlangıçta zahmetli görünebilir. Ancak birkaç pratikten sonra, bu hesaplamaları çok daha hızlı ve hatasız bir şekilde yapmaya başlayacaksınız.

Diyelim ki, 2 fit 8 ½ inç ile 2 fit 5 ¾ inç değerlerini toplamanız gerekiyor.

İnç cinsinden hesaplama

Öncelikle her iki değeri de inç birimine çeviriyoruz:

İlk sayı için (2 × 12) + 8 + ½ = 24 + 8 ½ = 32 ½ inç

ve

ikinci sayı için (2 × 12) + 5 ¾ = 24 + 5 ¾ = 29 ¾ inç

Ardından dönüştürme sonuçlarını topluyoruz. Sadece inç değerlerini birbiriyle toplayın:

32 ½ + 29 ¾ = 32 2/4 + 29 ¾ = 61 + 5/4 = 61 + 1 ¼ = 62 ¼

Bundan sonra elde ettiğimiz sonucu tekrar fite çeviriyoruz:

62 ¼ / 12 = (5 × 12) + 2 + ¼ = 5 fit ve 2 ¼ inç

Böylece, inç toplama işleminin nihai sonucuna ulaşıyoruz:

2 ‘ 8 ½’’ + 2 ‘ 5 ¾’’ = 5’ 2 ¼’’

Fit cinsinden hesaplama

Alternatif olarak, birimleri tamamen fite dönüştürebilir ve sadece fit üzerinden işlem yapabilirsiniz:

2 fit 8 ½ inç ve 2 fit 5 ¾ inç = (2 + 8,5/12) fit + (2 + 5,75/12) fit = 2,7083 fit + 2,4792 fit = 5,1875 fit

Bu mantığı toplama, çıkarma, çarpma veya bölme işlemlerinin tümünde uygulayabilirsiniz.

Yaptığınız bu manuel işlemleri web sitemizdeki fit ve inç hesaplayıcısında test ettiğinizde, tamamen aynı ve kesin sonuçları aldığınızı göreceksiniz.

Fit ve İnç Çıkarma

İnç cinsinden hesaplama

Değerleri inçe çevirerek hesaplıyoruz:

5 fit 2 ¾ inç - 3 fit 9 ½ inç = 62 inç ¾ - 45 2/4 inç = 17 ¼ inç = 1 fit 5 ¼ inç

Fit cinsinden hesaplama

Değerleri doğrudan fite dönüştürerek de aynı işlemi yapabiliriz:

5 fit 2 ¾ inç - 3 fit 9 ½ inç = 5,2292 fit - 3,7917 fit = 1,4375 fit

Fit ve İnç Çarpımı

İnç cinsinden hesaplama

Çarpma işleminde öncelikle inç dönüşümünü kullanarak ilerleyebiliriz:

5 fit 2 ¾ inç × 3 fit 9 ½ inç = 62,75 inç × 45,5 inç = 2855,125 inç²

Ancak çarpma işlemi sonucunda kare birimler elde ederiz. Bu nedenle, sonucu tekrar fite (metrekare eşdeğeri kare fite) çevirmek için 12'ye değil, 144'e (12'nin karesi) bölmemiz gerekir.

2790 / 144 = 19,8273 fit²

5,1667 fit × 3,75 fit = 19,8273 fit²

Fit cinsinden hesaplama

Ya da süreci en başından itibaren fite dönüştürerek de hesaplayabiliriz:

5 fit 2 ¾ inç × 3 fit 9 ½ inç = 5,229167 fit × 3,791667 fit = 19,82726 fit²

Fit ve İnç Bölme

İnç cinsinden hesaplama

Bölme işleminde yine tüm değerleri inçe çevirerek işe başlayabiliriz:

5 fit 2 ¾ inç / 3 fit 9 ½ inç = 62,75 inç / 45,5 inç = 1,3791

Fit cinsinden hesaplama

Veya ilk adımdan itibaren sadece fit değerleri üzerinden işlem yapabiliriz:

5 fit 2 ¾ inç / 3 fit 9 ½ inç = 5,229167 fit / 3,791667 fit = 1,3791

Birim Dönüştürme Olmadan Hesaplama

Ölçüleri tamamen fite veya inçe dönüştürmeden de hesaplama yapabilirsiniz. Bu ikinci yöntemde, sayıları doğrudan mevcut fit ve inç halleriyle toplarız. İşleme sağdan sola, yani küçük birimlerden büyük birimlere doğru başlarız. Eğer inçleri topladığımızda elde ettiğimiz sonuç 12'den büyükse, elde edilen tam fiti bir sonraki basamağa aktarırız. Aynı kural, kesirli kısımların toplamı 1'i aştığında da geçerlidir.

Toplama

Önceki örnekteki rakamlarımızı kullanarak bu yöntemi uygulayalım:

5 fit 2 ¾ inç + 3 fit 9 ½ inç

Birinci adım - kesirlerin toplanması:

¾ + ½ = ¾ + 2/4 = 5/4 = 1 ¼

Buradan elde ettiğimiz 1 tam inçi bir sonraki basamağa devredebiliriz.

İkinci adım - tam inçlerin toplanması:

2 inç + 9 inç = 11

Önceki adımdan devreden 1 ¼ inçi de eklediğimizde 12 ¼ inç elde ederiz.

Bildiğiniz gibi 12 inç 1 fite eşittir. Bu nedenle sonuç olarak 1 tam fit ve ¼ inç elde ederiz. Buradaki 1 tam fiti de bir sonraki basamağa devrederiz.

Üçüncü adım - fitlerin toplanması:

5 + 3 fit = 8

İnçleri toplarken devreden 1 fiti de bu toplama eklediğimizde toplam 9 fit elde ederiz.

Son olarak, tüm bu adımların sonucunu birleştirip yazarız:

9 fit ¼ inç

Çıkarma

Çıkarma işlemini de rehberimizde daha önce kullandığımız değerler üzerinden gerçekleştirelim:

5 fit 2 ¾ inç - 3 fit 9 ½ inç

İşleme yine en küçük birimlerden, yani kesirlerden başlıyoruz.

¾ - ½ = ¾ - 2/4 = ¼

İkinci adım - inçlerin çıkarılması: 2 inçten 9 inç çıkaramayız. Bu yüzden yandaki 5 fitten bir birim (yani 12 inç) ödünç almamız gerekir. Bu durumda 2 inç + 12 inç = 14 inç elde ederiz.

14 inç - 9 inç = 5 inç

Üçüncü adım - fitlerin çıkarılması: Önceki adımda inçlere bir birim borç verdiğimiz için elimizde 5 değil, 4 fit kaldı. Bu nedenle işlemi güncel değere göre yapıyoruz:

4 fit - 3 fit = 1 fit

Son olarak tüm bu adımları birleştirip nihai sonucu yazıyoruz:

5 fit 2 ¾ inç - 3 fit 9 ½ inç = 1 fit 5 ¼ inç

Fit ve inç değerlerini çarparken veya bölerken her zaman "dönüştürme yöntemini" kullanmanız şiddetle tavsiye edilir. Kısacası, hesaplama yapmadan önce tüm değerlerinizi tamamen fite ya da inçe dönüştürün ve işlemleri tek bir ölçü birimi üzerinden gerçekleştirin. İşlem kolaylığınıza göre fit veya inç birimlerinden dilediğinizi seçebilirsiniz.

Tarihte İnsan Vücuduna Dayalı Ölçümler

Tarih boyunca insanlar, bir şeyleri ölçmek için kendi vücut parçalarını temel alan birçok farklı ölçü birimi geliştirmiştir. Aslında bu hiç de şaşırtıcı değil; sonuçta kol, el veya ayak gibi doğal bir "ölçüm aleti" her an insanın yanındadır. Bir mezura, cetvel veya modern bir ölçüm cihazına kıyasla kaybedilmesi imkansızdır. Gelin, atalarımızın çağlar boyunca nesneleri ölçmek için kendi bedenlerini nasıl yaratıcı bir şekilde kullandıklarına yakından bakalım.

Parmak

Parmak (Digit), tarih boyunca Eski Mısır, Mezopotamya, Antik Yunanistan ve Roma gibi çeşitli kültürlerde sıkça kullanılmış eski bir ölçü birimidir. Tahmin edebileceğiniz gibi bir insan parmağının genişliğini temel alır. Günümüzde, bazı gayriresmi alanlar dışında kullanımdan tamamen kalkmıştır.

Eski Mısır'da parmak ölçüsü, "kübit" (arşın) biriminin temel alt bölümlerinden biriydi ve yaklaşık 19 milimetreye denk geliyordu.

Modern ölçüm sistemleriyle kıyaslandığında ise bir parmak genellikle bir inçin 3/4'ü ya da bir fitin 1/16'sı olarak (yaklaşık 1,905 cm) kabul edilir.

İngilizcede "parmak" (finger) terimi, tıp ve ilgili disiplinlerde nadiren de olsa bir ölçü birimi olarak kullanılmaya devam etmektedir. Ayrıca alkollü içeceklerin servis edilmesinde gayriresmi bir ölçü olarak karşımıza çıkar. Örneğin "bir parmak viski" tabiri, bardağın dibinden itibaren bir insan parmağı yüksekliğindeki içki miktarını ifade eder.

Avuç

"Avuç" (Palm) terimi, geçmişte biri insan avucunun genişliğine, diğeri ise uzunluğuna dayanan iki farklı ölçü birimini ifade etmek için kullanılırdı.

Avuç genişliği; Eski Mısır, İsrail, Yunanistan ve Roma'nın yanı sıra "el genişliği" olarak adlandırıldığı Orta Çağ İngiltere'sinde de yaygın bir şekilde kullanılmıştır. Eski Mısır'da "shesep" olarak bilinen bu ölçü, tipik olarak yaklaşık 75 mm veya 3 inç uzunluğundaydı. Aynı zamanda bir avuç, her biri yaklaşık 19 mm (0,75 inç) uzunluğunda olan dört "parmak" birimine ayrılırdı.

Orta Çağ İtalya ve Fransa'sında ise Roma sistemindeki "büyük avuç" olarak da bilinen el uzunluğu dikkate alınmıştır. İspanyolca ve Portekizcede bu ölçü sırasıyla "palmo menor" ve "palmo de craveira" adını taşıyordu.

Eski İsrail'de avuç birimi; tefah, tepah veya topah isimleriyle bilinirdi ve kendi içinde dört basamağa ayrılırdı.

Antik Yunan'da ise avuç içi; "palaistē", "dōron" veya "daktylodókhmē" olarak anılıyordu. Bu ölçü, bölgelere göre 27 ile 35 cm arasında değişen "Yunan ayağının" çeyreğini (¼) oluşturuyordu. Bu hesaba göre Yunan sisteminde bir avuç 6,7 ila 8,8 cm arasında değişirken, Attika bölgesindeki avuç ölçüsü standart olarak 7,4 cm civarındaydı.

El

"El" (Hand), standart bir ölçü birimi olarak yaklaşık 4 inçe (101,6 mm) denk gelmektedir. Bu birim günümüzde Amerika Birleşik Devletleri, Büyük Britanya, Avustralya ve Kanada gibi İngilizce konuşulan birçok ülkede genellikle atların boyunu ölçmek için yaygın olarak kullanılmaktadır. Kökeni, adından da anlaşılacağı gibi, yetişkin bir insan elinin genişliğine dayanır.

Birleşik Krallık'ta, 1540 yılında Kral VIII. Henry'nin çıkardığı bir yasayla "el" ölçüsü resmi olarak dört inç kabul edilerek standartlaştırılmıştır. Buna rağmen, farklı bölgelerdeki el ölçüleri arasındaki karmaşa yıllarca devam etmiş; el ve el genişliğine çeşitli değerler biçilmiştir. Nihayetinde 1959 yılında uluslararası inç standartlarının kabul edilmesiyle bu birimin emperyal formu kesin olarak netleşmiştir.

El birimi, 4 tabanına dayalı özel bir bölme sistemi kullandığı için oldukça benzersizdir. Bu nedenle ondalık ölçümler, tam olarak bir inçe karşılık gelen "elin dörtte biri" şeklinde ifade edilir.

Kübit

Kübit (Cubit - Arşın), ağırlıklı olarak Sümerler, Mısırlılar ve İsrailoğulları tarafından kullanılmış son derece eski bir uzunluk ölçüsüdür. Dini metinlerde ve İncil'de Nuh'un Gemisi, Ahit Sandığı ve Süleyman Mabedi gibi devasa yapılar anlatılırken sıkça bu birimden bahsedilir. Eski Mısırlılar, "Kraliyet Kübitini" tarihte bilinen en eski standart ölçü birimi olarak benimsemişlerdir. Arkeolojik kazılarda, 18. hanedan Firavunu Tutankamon'un mezarında bu ölçüme ait çok sayıda tarihi ahşap ve taştan kübit çubuğu bulunmuştur.

"Kübit" kelimesi, Latince dirsek anlamına gelen cubitum kelimesinden türemiştir. Temel olarak bir kübit, orta parmağın en uç noktasından dirseğe kadar olan mesafeye eşittir.

Tarihin bazı dönemlerinde bir kübit; 6 avuç veya 24 parmak uzunluğuna denk sayılırdı. Eski Mısırlıların kullandığı görkemli Kraliyet Kübiti ise 7 avuç × 4 parmak hesabıyla toplamda 28 parmağa bölünmüştü. Bu mesafenin uzunluğu genellikle 44,4 ile 52,92 cm arasında değişiklik gösteriyordu. Öte yandan, Antik Roma kübitinin (adımı) uzunluğu çok daha farklıydı ve tam 120 cm (3 fit 11 inç) olarak belirlenmişti.

Şaftment

Şaftment (Shaftment), Orta Çağ İngiltere'sinde yaygın olarak kullanılan unutulmuş bir ölçü birimidir. Modern ölçüm sisteminde bu uzunluk tam olarak 6 inçe, yani 152,4 milimetreye karşılık gelir. Bu birim, yumruk sıkılıyken uzatılmış başparmağın ucundan yumruğun diğer ucuna kadar olan genişliği temsil ediyordu. Bu pratik el hareketi; bir asanın, sırığın veya çıtanın etrafını sıkıca kavrayıp el üstüne el koyarak nesnelerin uzunluğunu hızlıca ölçmeyi son derece kolaylaştırıyordu.

Anglo-Sakson tarihi kayıtlarında şaftmentten ilk kez 910 yılında bahsedilmiştir. 12. yüzyılda modern "fit" (ayak) biriminin standartlaşmaya başlamasıyla birlikte, şaftment kavramı "tam olarak yarım fit" veya "6 inç" olarak yeniden tanımlanmıştır. Tarihi belgelerde "schaftmond", "scaeftemunde" ve "shathmont" gibi farklı yazılışlarına da rastlanır. Birimin ismi ise Eski İngilizcede "şaft/sırık" ve "el" köklerinden türemiştir.

Ayak

"ft" sembolü ile temsil edilen Ayak (Fit - Foot), hem İngiliz emperyal hem de Amerikan geleneksel ölçüm sistemlerinin temelini oluşturan en popüler uzunluk birimidir. Tarihsel kökeni, adından da anlaşılacağı üzere yetişkin bir insan ayağının uzunluğuna dayanır. Günümüzde bir fitin tam uzunluğu uluslararası standartlarda resmi olarak 0,3048 metre kabul edilir ve kendi içinde 12 eşit inçe bölünür.

Fit; Mısır, Antik Yunanistan ve Roma İmparatorluğu gibi eski dünya medeniyetlerine kadar uzanan çok köklü bir geçmişe sahiptir. O dönemlerde bir fitin uzunluğu coğrafyaya ve zamana göre değişiklik gösterse de genellikle 250 mm ile 335 mm arasında ölçülüyordu. Her zaman olduğu gibi genellikle 12 inçlik alt birimlere ayrılmıştı.

Amerika Birleşik Devletleri, ticarette, mühendislik projelerinde ve standart yapı çalışmalarında metrik sistem (metre) yerine uluslararası fiti ve geleneksel ölçüm fitini kullanmaya devam eden tek sanayileşmiş devlettir.

Aynı zamanda fit, Birleşik Krallık'ta günümüzde dahi yasal olarak kabul gören bir uzunluk birimidir ve İngiliz halkının büyük bir çoğunluğu kendi boylarını ifade ederken hala metre yerine fiti kullanmayı tercih etmektedir.

Ell

Ell, ilk olarak Kuzeybatı Avrupa'da ortaya çıkan ve ağırlıklı olarak kumaş ticaretinde kullanılan eski bir ölçü birimidir. "Ell" kelimesi kelimenin tam anlamıyla "kol" demektir; bu uzunluğun bir kişinin ön kolu ile uzattığı elinin toplam mesafesine dayandığı düşünülmektedir. Tarihsel süreçte ell kavramı ülkeden ülkeye farklılık göstermiştir. Örneğin; İskoç ell'i (yaklaşık 37 inç / 94 cm), Flaman ell'i (yaklaşık 27 inç / 68,6 cm) ve Fransız ell'i (yaklaşık 54 inç / 137,2 cm) gibi farklı yöresel varyasyonları mevcuttu.

Piyasadaki adaletsizliği önlemek için resmi ölçümlerde referans olarak kullanılan "Ell değneği" adında standart bir çubuk bulunurdu. İngiltere Kralı I. Edward, her kasabada standart bir Ell çubuğu bulunmasını zorunlu kılmıştı. İsveç'in Gotland adasındaki Stånga Kilisesi'nin kapısında günümüzde bile sergilenen demir Ell değneğinin kanıtladığı üzere, Orta Çağ'da kiliseler kırsal kesimlerde standart ölçülerin korunmasından ve yaygınlaştırılmasından sorumlu tutuluyordu.

İngiltere'de bir ell genellikle tam olarak 45 inç (1,143 metre) uzunluğunda kabul edilirdi ki bu da 1,25 yardaya eşdeğerdir. Çoğunlukla tekstil ve terzilik sektöründe kullanılan bu birim, günümüzde tamamen tarihe karışmıştır. 1661 yılında İskoçya kendi ell ölçüsünü standartlaştırmış olsa da, 1824 yılında Birleşik Krallık Parlamentosu'ndan geçen "Ağırlıklar ve Ölçüler Yasası" tüm İngiliz ölçülerini İskoçya'da da zorunlu hale getirdi. Bu da yöresel İskoç ell ölçüsünün sonunu getirdi.

Kulaç

Kulaç (Fathom), özellikle suyun derinliğini belirlemek için kullanılan tarihi bir denizcilik terimidir. Günümüzde dahi gemicilik ve denizcilik sektöründe gemilerin veya teknelerin bulunduğu bölgedeki su seviyesini ölçmek için sıkça başvurulan bir ölçüdür. Ayrıca profesyonel su altı dalışlarında, dalgıcın indiği derinliği hesaplamak için de kullanılır.

Standart bir kulaç, tam olarak 6 fite veya 1,8288 metreye karşılık gelir.

İngilizcedeki karşılığı olan "fathom" kelimesi, Eski İngilizcede her iki yana açılmış bir çift kol anlamına gelen faeðm kelimesinden türemiştir. Tıpkı Türkçedeki kulaç mantığı gibi, başlangıçta bir kulaç yetişkin bir insanın her iki yana açtığı kollarının uçtan uca uzunluğuna eşitti. Zaman içinde bu değer; kulacın deniz miline veya emperyal yardaya göre hesaplanmasına bağlı olarak küçük boyutlu sapmalar gösterdi.

İngiliz Deniz Kuvvetleri'nde (Amirallik) bir kulaç, emperyal deniz milinin binde biri, yani tam 6,08 fit (1,85 metre) olarak belirlenmişti. Ancak ticari ve askeri uygulamalarda Birleşik Krallık ile Amerika Birleşik Devletleri ortak bir paydada buluşarak tam 6 fitlik (1,8 m) ölçüyü, bilinen adıyla "savaş gemisi kulacını" standart olarak benimsemişlerdir.

Smoot

Smoot, ilk olarak 1950'lerde efsanevi MIT (Massachusetts Teknoloji Enstitüsü) öğrencisi Oliver Smoot tarafından icat edilen, gayriresmi ancak dünyaca ünlü ve eğlenceli bir ölçü birimidir. Bu standart dışı birim tam olarak 5 fit 7 inçe (yaklaşık 1,7 metre) eşittir ve ilk kez Boston ile Cambridge'i birbirine bağlayan devasa Harvard Köprüsü'nün toplam uzunluğunu ölçmek amacıyla kullanılmıştır.

Oliver Smoot, üniversitedeki Lambda Chi Alpha öğrenci kardeşliğine kabul edildikten sonra, bu kulübün tuhaf "köprüyü ölçme geleneğini" yerine getirmekle görevlendirilmişti. Eğlenceli bir fikirle bizzat kendi vücudunu bir ölçüm aracı olarak kullanmaya karar verdi. Soğuk havada köprünün zeminine sırtüstü uzandı, arkadaşları onun boyunu tebeşirle çizdi ve tüm köprüyü onun vücut uzunluğunun katları şeklinde işaretleyerek ölçtüler. (Köprünün uzunluğu 364,4 Smoot ve 1 kulak olarak tescillendi!)

Smoot'un bir ölçüm birimi olarak kullanılması kısa sürede yerel basının ve sonrasında ulusal medyanın yoğun ilgisini çekti. Köprü uzunluğunu ifade etmenin bu esprili yolu zamanla MIT kültürünün ayrılmaz bir parçası oldu. O günden bu yana "Smoot" birimi; teknoloji dünyasında, binaların yüksekliğinde ve hatta Google Earth gibi devasa harita servislerinde kullanılabilen popüler bir ölçü standardı haline gelmiştir.